Cải thiện suy mòn cơ ở bệnh nhân ung thư

Bệnh nhân ung thư thường phải đối mặt với tình trạng suy mòn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Có nhiều chất dinh dưỡng thiết yếu mà người bệnh cần phải bổ sung vào chế độ ăn hàng ngày để cải thiện tình trạng suy mòn cơ. Cùng tìm hiểu những chất dinh dưỡng giúp cho bệnh nhân ung thư có thể ngăn ngừa và đẩy lùi tình trạng suy mòn cơ trong bài viết này.

Tại sao bệnh nhân ung thư thường bị suy mòn cơ?

Suy mòn khối cơ ở bệnh nhân ung thư

Suy mòn cơ đề cập đến tình trạng mất khối cơ liên tục ở bệnh nhân ung thư, hay còn gọi là hội chứng suy mòn và thường dẫn đến suy giảm chức năng của cơ thể. Tình trạng suy mòn ở bệnh nhân ung thư thường gây ra bởi:

• Ăn uống kém, giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng: do khối u chèn ép, làm thay đổi niêm mạc đường tiêu hoá dẫn đến hấp thu dinh dưỡng kém và tăng tiết catecholamine làm ức chế trung tâm thèm ăn ở não.
• Khối u có khả năng tiết ra các chất vừa làm phá huỷ vừa giảm tổng hợp protein cơ bắp và phá huỷ mô mỡ, gây ra tình trạng suy mòn cơ và giảm cân nặng cơ thể mặc dù lượng thức ăn vẫn cung cấp đầy đủ.

Chế độ dinh dưỡng cải thiện tình trạng suy mòn cơ

Mục tiêu cơ bản của chế độ ăn cho người bệnh ung thư là: ngăn chặn hoặc phục hồi được sự thiếu hụt dinh dưỡng, bảo tồn khối lượng nạc cơ thể, làm giảm các tác dụng phụ liên quan dinh dưỡng để từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Các thực phẩm hàng ngày cho bệnh nhân ung thư cần phải đầy đủ các nhóm chất bột đường, chất đạm, chất béo, chất xơ, vitamin và khoáng chất, nước. 

Đặc biệt ở người bệnh ung thư có suy mòn cơ, cần phải đặc biệt chú ý đến các thành phần sau đây trong chế độ dinh dưỡng:

Năng lượng

Nhu cầu năng lượng hàng ngày ở bệnh nhân ung thư để duy trì cân nặng là khoảng 25-30 kcal/kg nặng hiện tại. Cân nặng của bệnh nhân phải được theo dõi để điều chỉnh chế độ ăn liên tục nhằm mục đích duy trì cân nặng ở mức hợp lý nhất. 

Chất đạm

Chất đạm BCAA, đặc biệt là axit amin leucin được biết đến với vai trò kích thích tổng hợp protein cơ, cải thiện protein và tổng hợp albumin tốt hơn so với các axit amin còn lại ở người bệnh suy mòn cơ. Ngoài ra, glutamine cũng là axit amin không thiết yếu có vai trò cải thiện tình trạng viêm niêm mạc, tăng tổng hợp protein và ngăn ngừa tình trạng mất cơ. Nhu cầu chất đạm trung bình khoảng 1-1,5g/kg cân nặng hiện tại mỗi ngày và có thể tăng đến 2,5g/kg cân nặng nếu như người bệnh có tăng chuyển hoá, cần chất đạm để phục hồi suy dinh dưỡng hoặc mất chất đạm qua ruột.

Chất béo omega 3

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc bổ sung axit béo omega 3 hỗ trợ hiệu quả trong điều trị suy mòn do ung thư. Omega 3 giúp giảm các chất gây viêm do khối u sinh ra, làm cải thiện cân nặng, tỷ lệ sống và chất lượng cuộc sống ở bệnh nhân ung thư suy mòn. Bệnh nhân ung thư nên sử dụng omega 3 để cung cấp EPA, với hàm lượng khuyến nghị từ 1,5-2g/ngày trong 8 tuần.

Vitamin, khoáng chất, chất chống oxy hoá

Vitamin từ trái cây và rau xanh

Sử dụng vitamin và khoáng chất từ rau xanh và trái cây tự nhiên là phương pháp bổ sung vitamin, khoáng chất, chất chống oxy hóa (vitamin C, E, beta-caroten,…) hiệu quả cho người bệnh ung thư, cải thiện tình trạng suy mòn khối cơ. Mỗi ngày, người bệnh cần ăn khoảng 500g rau xanh và trái cây.

Bổ sung thêm dinh dưỡng hỗ trợ

Trường hợp người bệnh không thể cung cấp đủ năng lượng bằng các thức ăn thông thường thì nên sử dụng thêm các loại chế phẩm bổ sung dinh dưỡng sau các bữa ăn chính hoặc bữa phụ. Thực phẩm bổ sung dinh dưỡng nên ở dạng lỏng vừa phải, dễ nuốt, giàu năng lượng và các chất dinh dưỡng quan trọng để cải thiện tình trạng suy mòn cơ cho người bệnh ung thư (đạm, omega 3, vitamin, khoáng,…).

Kết bài

Cải thiện suy mòn cơ ở bệnh nhân ung thư đòi hỏi sự chăm sóc kỹ lưỡng về dinh dưỡng, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời. Ngoài ra, bệnh nhân ung thư cũng cần giữ một tinh thần vững vàng và sự hỗ trợ từ gia đình để vượt qua các biến chứng của căn bệnh, đặc biệt là tình trạng suy mòn khối cơ.

Bs. Trịnh Thị Cẩm Tuyên
HINU – Giấc mơ dinh dưỡng Việt