Bệnh nhân ung thư có nên kiêng thịt đỏ không?

Thịt đỏ thường được xem là nguồn dinh dưỡng quan trọng, nhưng đối với bệnh nhân ung thư, việc tiêu thụ loại thực phẩm này lại gây nhiều tranh cãi. Liệu kiêng thịt đỏ có thật sự cần thiết hay không? Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về những lợi ích, rủi ro tiềm ẩn và các khuyến nghị từ chuyên gia dinh dưỡng dành cho bệnh nhân ung thư.

Tổng quan về ung thư

Ung thư là một nhóm bệnh lý đặc trưng bởi sự phát triển bất thường của các tế bào trong cơ thể. Những tế bào này có khả năng xâm nhập vào các mô lân cận và lan rộng (di căn) đến các cơ quan khác qua hệ bạch huyết hoặc máu. 

Nguyên nhân chính xác của ung thư vẫn chưa được xác định hoàn toàn, nhưng có nhiều yếu tố nguy cơ đã được xác định, bao gồm yếu tố di truyền, môi trường, lối sống và nhiễm trùng. Các yếu tố như hút thuốc, tiêu thụ rượu, chế độ ăn uống không lành mạnh và phơi nhiễm với các chất gây ung thư đều có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Ung thư

Thịt đỏ là gì?

Trong mô cơ bắp của động vật, Myoglobin là một loại protein liên kết với oxy để sản xuất năng lượng. Chính protein này là yếu tố chính quyết định màu sắc của thịt, bởi khi tiếp xúc với oxy, nó tạo ra sắc đỏ tươi. Hàm lượng Myoglobin trong thịt cao hay thấp sẽ ảnh hưởng đến màu sắc của thịt, thịt đỏ chứa nhiều Myoglobin hơn so với thịt trắng.

Thịt đỏ bao gồm tất cả các loại thịt từ động vật có vú như: thịt heo, thịt cừu,  thịt bò, thịt bê, thịt nai và dê.

So với thịt trắng, thịt đỏ chứa nhiều sắt heme. Sắt heme từ thịt đỏ dễ dàng được cơ thể con người hấp thụ, tức là có giá trị sinh học cao. Ngoài ra, thịt đỏ còn cung cấp vitamin B12, hỗ trợ quá trình tạo ADN và giữ cho tế bào thần kinh cùng hồng cầu khỏe mạnh; đồng thời chứa kẽm, hỗ trợ hệ thống miễn dịch hoạt động hiệu quả. Hơn nữa, thịt đỏ cung cấp protein cần thiết cho sự phát triển của xương và cơ bắp, cùng với một lượng đáng kể axit béo không bão hòa omega-3. Vì thế, thịt đỏ là một nguồn dinh dưỡng quan trọng.

Thịt đỏ

Bệnh nhân ung thư có nên kiêng thịt đỏ không?

Các phân tích gộp và tổng quan hệ thống gần đây cho thấy rằng ăn nhiều thịt đỏ có liên quan đến tăng nguy cơ ung thư, đặc biệt là ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, nguy cơ chủ yếu phụ thuộc vào lượng tiêu thụ và phương pháp chế biến. Việc nấu thịt ở nhiệt độ cao, như nướng hoặc chiên (≥180 độ), có thể làm gia tăng sự hình thành các chất gây ung thư. Để an toàn hơn, nên nấu thịt ở nhiệt độ thấp hơn và tránh tiếp xúc trực tiếp với ngọn lửa. 

Thịt đỏ là một nguồn cung cấp các chất dinh dưỡng có giá trị sinh học cao, do đó việc kiêng hoàn toàn thịt đỏ trong khẩu phần ăn để phòng tránh ung thư không phải là giải pháp tối ưu. Thay vì loại bỏ hoàn toàn, bệnh nhân ung thư nên tiêu thụ thịt đỏ ở mức độ vừa phải để cân bằng giữa lợi ích (như cung cấp các chất dinh dưỡng đa lượng và vi lượng cần thiết, đặc biệt là đối với bệnh nhân thiếu máu) và những rủi ro (tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng và các bệnh không lây nhiễm khác). Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới (World Cancer Research Fund International) khuyến cáo nên giới hạn việc tiêu thụ thịt đỏ ở mức không quá 500g mỗi tuần, ưu tiên chọn thịt tươi thay vì thịt chế biến sẵn và sử dụng các phương pháp nấu ăn ở nhiệt độ thấp để giảm thiểu việc tạo ra các chất có khả năng gây ung thư.

Kết luận

Việc kiêng thịt đỏ hoàn toàn đối với bệnh nhân ung thư là không cần thiết trong mọi trường hợp. Thay vào đó, bệnh nhân có thể cân nhắc giảm lượng tiêu thụ thịt đỏ và lựa chọn cách chế biến lành mạnh hơn. Điều quan trọng nhất là mỗi bệnh nhân nên tham khảo ý kiến từ bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng để điều chỉnh chế độ ăn phù hợp với tình trạng sức khỏe của mình, nhằm hỗ trợ tốt nhất cho quá trình điều trị ung thư.

VÕ THỊ HOÀNG DIỆU

Cử nhân Dinh dưỡng

HINU – Giấc mơ Dinh dưỡng Việt