Chế độ ăn cho người bệnh ung thư tuyến giáp

Ung thư tuyến giáp là một trong những loại ung thư phổ biến và có tỷ lệ sống sót cao nếu được phát hiện và điều trị kịp thời. Tuy nhiên, chế độ ăn uống đóng một vai trò quan trọng trong quá trình điều trị và phục hồi. Bài viết này sẽ trình bày chi tiết về chế độ ăn cho người bệnh ung thư tuyến giáp, nguyên tắc dinh dưỡng từ các chuyên gia.

Nguyên tắc dinh dưỡng cho bệnh nhân ung thư tuyến giáp

Nguyên tắc dinh dưỡng cho bệnh nhân ung thư tuyến giáp

Chế độ ăn dành cho người bị ung thư tuyến giáp cần tuân theo một số nguyên tắc dinh dưỡng nhất định để đạt hiệu quả điều trị tối ưu, hạn chế tái phát bệnh, giảm thiểu tác dụng phụ và rút ngắn thời gian phục hồi sau điều trị. Dưới đây là nguyên tắc cơ bản cho người bệnh ung thư tuyến giáp.

Ăn uống cân đối và đa dạng

 Cần đảm bảo cung cấp đủ các nhóm chất cơ bản bao gồm đạm, đường, béo, vitamin và khoáng chất, bằng cách tiêu thụ rau củ quả, các loại đậu, hạt, ngũ cốc, thịt gia cầm bỏ da, thủy hải sản, trứng, sữa và dầu thực vật.

Ưu tiên thực phẩm giàu chất chống oxy hóa:

Vitamin A, C, E, selen cùng các hợp chất flavonoids, carotenoids, glucosinolates có khả năng chống lại tổn thương do gốc tự do, góp phần ức chế sự phát triển của tế bào ung thư. Các thực phẩm giàu chất chống oxy hóa gồm rau củ quả, đậu, hạt và ngũ cốc.

Kiểm soát i-ốt

Sau phẫu thuật tuyến giáp, việc tiêu thụ quá nhiều hoặc quá ít i-ốt đều có thể làm tăng nguy cơ tái phát ung thư. Đối với những người bệnh cần xạ trị phóng xạ i-ốt I-131, việc kiêng các thực phẩm giàu i-ốt như tảo biển, thủy hải sản, muối i-ốt và thực phẩm chức năng có chứa i-ốt là điều cần thiết.

Chia nhỏ khẩu phần ăn

 Người bệnh ung thư tuyến giáp thường gặp các triệu chứng như khó nuốt, khó tiêu, nhạt miệng, chán ăn và dễ no. Việc chia khẩu phần ăn thành 8–10 bữa nhỏ mỗi ngày thay vì 3–6 bữa lớn, và chọn các thức ăn mềm dễ tiêu hóa, sẽ giúp giảm thiểu các triệu chứng này.

Hạn chế chất béo bão hòa

 Tránh tiêu thụ quá nhiều chất béo bão hòa từ mỡ gia súc, gia cầm, thức ăn chế biến sẵn và thức ăn nhanh, vì chúng có thể kích thích viêm và thúc đẩy ung thư tiến triển. Thay vào đó, nên chọn các nguồn chất béo lành mạnh như dầu thực vật và mỡ cá béo.

Hạn chế thực phẩm kém lành mạnh

Thực phẩm chứa nhiều muối, đường, cồn (rượu bia), thực phẩm lên men qua đêm, đóng hộp, chế biến sẵn hoặc thực phẩm tái/sống không nên có trong chế độ ăn của người ung thư tuyến giáp vì chúng dễ gây rối loạn tiêu hóa, tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc thực phẩm và thúc đẩy ung thư tiến triển.

Chế độ ăn cho người bệnh ung thư tuyến giáp

Chế độ ăn cho người ung thư tuyến giáp

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc hỗ trợ điều trị và phục hồi cho người bệnh ung thư tuyến giáp. Việc đảm bảo cung cấp đầy đủ dưỡng chất không chỉ giúp tăng cường và bảo vệ chức năng tuyến giáp mà còn hạn chế nguy cơ tái phát ung thư. Dưới đây là những nhóm thực phẩm và các loại dưỡng chất cần thiết mà người bệnh ung thư tuyến giáp nên chú ý:

Thực phẩm giàu protein

Protein là một yếu tố thiết yếu giúp cơ thể tái tạo tế bào mới và phục hồi sau các liệu pháp điều trị ung thư như phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị. Protein còn hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch, giúp cơ thể chống lại bệnh tật và nhiễm trùng. Những thực phẩm giàu protein phù hợp cho người bệnh ung thư tuyến giáp bao gồm: thịt gia cầm không da, thủy hải sản, trứng, sữa và các loại đậu. Tuy nhiên, nên hạn chế tiêu thụ thịt đỏ, không quá 400g/tuần và không quá 80g mỗi bữa ăn để tránh hấp thụ quá nhiều chất béo bão hòa.

Thực phẩm giàu vitamin

• Vitamin A: Tăng cường hệ miễn dịch và hỗ trợ quá trình phục hồi.
• Vitamin C: Là chất chống oxy hóa mạnh, giúp ngăn ngừa tái phát ung thư và kích thích sản sinh collagen.
• Vitamin E: Có đặc tính kháng viêm và bảo vệ DNA.
• Vitamin nhóm B: Giúp chuyển hóa thức ăn thành năng lượng, giảm nguy cơ suy nhược và mệt mỏi.

Những nguồn thực phẩm giàu vitamin bao gồm: rau cải xanh, các loại củ quả như cà rốt, cà chua, khoai lang, các loại đậu, hạt và ngũ cốc.

Thực phẩm giàu kẽm và selen

Kẽm giúp tăng cường hệ miễn dịch và hỗ trợ sửa chữa tế bào. Selen là khoáng chất quan trọng cho hoạt động của tuyến giáp, góp phần vào quá trình sản xuất hóc-môn tuyến giáp. Các thực phẩm giàu kẽm và selen bao gồm: thủy hải sản có vỏ, các loại đậu, hạt, ngũ cốc nguyên hạt, cá hồi, nạc gà và nấm…

Cân nhắc thực phẩm giàu I-ốt

I-ốt là khoáng chất quan trọng giúp duy trì chức năng tổng hợp hóc-môn thyroxine (T4) của tuyến giáp. Sau phẫu thuật, người bệnh thường cần bổ sung thực phẩm giàu i-ốt như muối i-ốt, rong biển, thủy hải sản, sữa và trứng. Tuy nhiên, nếu được chỉ định xạ trị bằng I-131, cần hạn chế tiêu thụ i-ốt để tăng hiệu quả điều trị.

Thực phẩm giàu omega-3

Omega-3 là chất béo không bão hòa giúp chống viêm, giảm nguy cơ hình thành khối u và làm chậm sự phát triển của tế bào ung thư. Các nguồn thực phẩm giàu omega-3 bao gồm: cá béo, các loại hạt, lòng đỏ trứng và dầu thực vật.

Thực phẩm giàu tyrosine

L-Tyrosine là một axit amin quan trọng đối với chức năng tuyến giáp, giúp sản xuất hóc-môn giáp thyroxine (T4). Thực phẩm giàu tyrosine bao gồm: cá, thịt gà, thịt bò, thịt heo, trứng, đậu nành, phô mai, hạnh nhân, đậu phộng, quả bơ, chuối và dâu tây…

Thực phẩm giàu probiotic

Probiotic giúp cải thiện chức năng tiêu hóa và giảm thiểu các triệu chứng tiêu chảy và táo bón trong quá trình điều trị ung thư. Các thực phẩm giàu probiotic bao gồm: sữa chua, tương đậu miso, tempeh, kim chi và các thực phẩm chức năng bổ sung probiotic.

Tránh thực phẩm chế biến sẵn, chất kích thích

Người bệnh ung thư tuyến giáp nên tránh thực phẩm chế biến sẵn vì chúng chứa nhiều muối, đường, chất bảo quản và chất béo không lành mạnh. Những chất này có thể gây thừa cân, tiểu đường, tăng huyết áp và các bệnh chuyển hóa. Ngoài ra, chất kích thích như rượu bia, cafein và thuốc lá cần được tránh vì chúng có thể gây ngộ độc, rối loạn giấc ngủ và tăng nguy cơ mắc các loại ung thư khác. 

Hạn chế thực phẩm nhiều gluten

Việc hạn chế gluten chỉ cần thiết đối với người bệnh có tiền sử mắc chứng celiac. Nếu không có chẩn đoán này, việc hạn chế gluten là không cần thiết.

Kết luận

Chế độ ăn uống là một phần không thể thiếu trong quá trình điều trị và phục hồi cho bệnh nhân ung thư tuyến giáp. Việc lựa chọn thực phẩm phù hợp và duy trì một chế độ ăn uống cân bằng, lành mạnh có thể giúp cải thiện sức khỏe tổng thể, tăng cường hệ miễn dịch và hỗ trợ quá trình điều trị. Tuy nhiên, bệnh nhân cần tham khảo ý kiến của các chuyên gia dinh dưỡng và bác sĩ để xây dựng chế độ ăn uống phù hợp nhất với tình trạng sức khỏe của mình.

CNDD Phạm Nguyễn Quỳnh Anh

HINU – Giấc mơ dinh dưỡng Việt