Trước khi uống I-ốt phóng xạ cần lưu ý gì? Hướng dẫn chuẩn bị cho người bệnh

Vừa qua ca mổ tuyến giáp, bạn nghe bác sĩ nói: “Mình sẽ hẹn uống I-ốt phóng xạ.” Nhiều người thở phào vì ca mổ đã xong. Nhưng ngay sau đó là hàng loạt câu hỏi. Uống I-ốt phóng xạ có nguy hiểm không? Phải kiêng gì? Chuẩn bị ra sao cho đúng? Nếu bạn đang ở trong hoàn cảnh này, bài viết sẽ giúp bạn nắm rõ uống I-ốt phóng xạ cần lưu ý gì trước ngày điều trị. Mỗi phần viết ngắn gọn, dễ hiểu, để bạn bớt lo và chuẩn bị chủ động hơn.

I-ốt phóng xạ là gì và vì sao được chỉ định sau mổ tuyến giáp?

I-ốt phóng xạ (I-131) là một dạng I-ốt có phát ra bức xạ. Bác sĩ thường chỉ định sau phẫu thuật ung thư tuyến giáp thể biệt hóa để xử lý những tế bào tuyến giáp còn sót lại hoặc nguy cơ tái phát. I-131 có cơ chế hoạt động khá đặc biệt. Tế bào tuyến giáp vốn rất “thích” hấp thu I-ốt. Khi bạn uống I-131, thuốc đi theo máu và tập trung vào các tế bào này. Bức xạ từ I-131 sẽ tác động đến những tế bào đó, trong khi phần lớn các mô khác ít bị ảnh hưởng.

I-ốt phóng xạ (I-131)

Cũng vì cơ chế này mà trong phác đồ điều trị có một nguyên tắc rất quan trọng. Cơ thể càng “đói” I-ốt, tế bào tuyến giáp càng hấp thu I-131 tốt. Lý do này dẫn đến bước chuẩn bị đầu tiên và quan trọng nhất: ăn nhạt I-ốt.

Chuẩn bị trước khi uống I-ốt

Thông thường, bác sĩ sẽ dặn người bệnh ăn nhạt I-ốt khoảng 1 đến 2 tuần trước ngày uống thuốc. Thời gian cụ thể sẽ theo chỉ định của cơ sở điều trị. Việc làm này sẽ giúp giảm lượng I-ốt trong cơ thể, để tế bào tuyến giáp “khát” và đón nhận I-131 hiệu quả hơn.

Những thực phẩm nên tránh gồm rong biển, tảo, hải sản (cá biển, tôm, cua, mực), muối có bổ sung I-ốt, nước mắm và các loại nước chấm làm từ hải sản. Sữa và chế phẩm từ sữa, lòng đỏ trứng, một số loại bánh mì công nghiệp cũng có thể chứa I-ốt đáng kể. Thực phẩm có phẩm màu đỏ (như erythrosine) cũng thường được dặn tránh.

Điều trị ung thư bằng Iot

Những thực phẩm có thể ăn gồm thịt tươi nấu tại nhà, lòng trắng trứng, rau củ, trái cây tươi, cơm, mì, bún nấu từ nguyên liệu sạch và muối không bổ sung I-ốt. Để đảm bảo an toàn, hãy ăn những đồ ăn được nấu chín tại nhà, tránh đồ ăn chế biến sẵn hoặc mua ngoài, bởi sẽ rất khó kiểm soát lượng muối và iot trong thực phẩm. 

Các nguồn i-ot dễ bị bỏ qua

Sau khi kiểm soát bữa ăn, người bệnh và gia đình cần rà soát tiếp những thứ mình đang dùng hằng ngày. 

• Thuốc hormone tuyến giáp: Để I-131 hoạt động tốt, cơ thể cần mức TSH cao. Vì vậy bác sĩ có thể hướng dẫn bệnh nhân ngưng thuốc hormone tuyến giáp trong một thời gian, hoặc dùng thuốc thay thế để đưa TSH lên. Giai đoạn ngưng thuốc có thể khiến người bệnh mệt, sợ lạnh, buồn ngủ, người nặng nề. Đó là phản ứng thường gặp, và bạn hoặc gia đình nên báo bác sĩ nếu thấy khó chịu nhiều. Tuyệt đối không tự ý ngưng hoặc tự dùng lại thuốc.
• Thuốc cản quang: Nếu gần đây người bệnh có chỉ định chụp CT có tiêm thuốc cản quang chứa I-ốt, hãy báo bác sĩ. Lượng I-ốt này có thể tồn tại trong cơ thể một thời gian và ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị. 
• Thuốc và siro ho: Một số thuốc tim mạch, siro ho, thuốc sát khuẩn chứa I-ốt cũng cần được bác sĩ xem xét. 
• Thực phẩm chức năng: Nhiều sản phẩm có thành phần từ tảo biển hoặc có bổ sung I-ốt. Nếu người bệnh đang dùng bất kỳ sản phẩm nào có nguồn gốc từ tảo, hãy đưa nhãn sản phẩm cho bác sĩ và hỏi xem có cần tạm ngưng trong giai đoạn chuẩn bị không. Quyết định cuối cùng luôn thuộc về bác sĩ điều trị. 

Khám kiểm tra trước khi uống I-ot

Đây là lúc người bệnh nên chia sẻ thật đầy đủ với đội ngũ y tế. 

Với phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, cần loại trừ thai kỳ trước khi uống I-131, vì thuốc có thể ảnh hưởng đến thai nhi. 

Nếu bệnh nhân đang cho con bú, hãy trao đổi với bác sĩ từ sớm. Thường bác sĩ sẽ chỉ định ngưng cho con bú trước và sau điều trị theo hướng dẫn. 

Người bệnh cũng nên chuẩn bị sẵn danh sách tất cả thuốc và thực phẩm chức năng đang dùng, cùng các kết quả xét nghiệm, siêu âm, chụp chiếu gần đây. Bác sĩ sẽ dựa vào đó để đánh giá và dặn dò chính xác cho riêng bạn. Nếu có điều gì chưa hiểu, đừng ngại hỏi. Hỏi nhiều không phải là phiền, đó là cách bạn bảo vệ chính mình. Xong các bước chuẩn bị, bạn sẽ bước vào ngày uống thuốc. 

Lưu ý sau khi uống I-ot phóng xạ

Sau khi uống I-ot phóng xạ, cơ thể người bệnh sẽ thải một lượng nhỏ chất phóng xạ qua nước bọt, mồ hôi và nước tiểu. Vì vậy trong thời gian này, bệnh nhân cần cách ly tạm thời, thường vài ngày theo quy định của cơ sở điều trị. Lúc này, người bệnh điều trị có thể làm theo một số nguyên tắc cơ bản, bao gồm: 

• Uống nhiều nước và đi tiểu thường xuyên để thuốc được thải ra nhanh hơn. 
• Giữ khoảng cách với người thân, đặc biệt là trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai. 
• Dùng riêng bát đũa, khăn mặt, và rửa tay kỹ sau khi đi vệ sinh. 
• Xả nước bồn cầu kỹ sau khi dùng. 
• Theo hướng dẫn của bác sĩ, bệnh nhân có thể được khuyên ngậm kẹo chua hoặc nước chanh loãng để kích thích tiết nước bọt, giúp bảo vệ tuyến nước bọt.

Hãy nhớ rằng đây chỉ là giai đoạn tạm thời. Cô lập không có nghĩa là người bệnh bị bỏ lại một mình. Trong suốt hành trình này, dinh dưỡng cân bằng và nghỉ ngơi hợp lý luôn là nền tảng để cơ thể có sức đi tiếp. Nếu bạn đang quan tâm đến các sản phẩm hỗ trợ sức khỏe như Aomi Fucoidan, hãy trao đổi với bác sĩ điều trị để biết thời điểm phù hợp. Sản phẩm hỗ trợ sức khỏe không phải là thuốc và không thay thế thuốc chữa bệnh.

Kết luận

Chuẩn bị kỹ trước khi uống I-ốt phóng xạ giúp bạn yên tâm hơn và giúp điều trị đạt hiệu quả tốt hơn. Ăn nhạt I-ốt, rà soát thuốc và thực phẩm chức năng, báo đầy đủ thông tin cho bác sĩ, rồi chăm sóc bản thân trong những ngày sau điều trị. Mỗi bước đều có lý do riêng của nó. Trên hết, hãy luôn làm theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị. Nếu còn băn khoăn hay lo lắng về hành trình điều trị ung bướu, hãy liên hệ tới hotline miễn cước 18000069 để được hỗ trợ kịp thời.