Vì sao người bệnh ung thư nên vận động mỗi ngày?

Sau khi nhận tin ung thư, nhiều người bệnh cảm thấy tuyệt vọng và hoang mang không biết mình nên làm gì để có sức chiến đấu với căn bệnh. Một trong những “liều thuốc” đơn giản, dễ thực hiện mà khoa học đã chứng minh chính là vận động mỗi ngày. Không cần phải chạy bộ hay tập gym nặng nhọc, đôi khi chỉ là 10 phút đi bộ nhẹ, vài động tác vươn vai, hay vài hơi thở sâu – cũng có thể giúp cơ thể khỏe hơn, tinh thần tốt hơn, và tăng sức đề kháng trong quá trình điều trị ung thư. Hãy cùng tìm hiểu vì sao vận động lại quan trọng đối với sức khỏe người bệnh nhé. 

Vì sao vận động lại quan trọng với người bệnh ung thư?

Cơ thể khi bị ung thư – hoặc đang trong quá trình điều trị – phải “chiến đấu” rất nhiều với tế bào ung thư, với thuốc, với xạ trị/hóa trị và với cả những tác dụng phụ như mệt mỏi, mất cơ, giảm miễn dịch. Vận động mỗi ngày được ví như “liều thuốc không từ phòng thí nghiệm” nhưng lại mang lại nhiều lợi ích thiết thực. 

Cơ thể mạnh hơn, chống mất cơ, suy kiệt

Khi người bệnh nằm nhiều, ít vận động, hoặc ăn uống kém do điều trị, cơ thể dễ bị mất khối cơ. Điều này khiến người bệnh yếu đi, hồi phục chậm hơn. Hoạt động thể chất, dù chỉ là đi bộ nhẹ, giãn cơ sẽ kích thích cơ bắp “vận động”, duy trì chức năng và giúp người bệnh phục hồi tốt hơn.

Cơ thể chống mất cơ

Nghiên cứu được đăng trên American Cancer Society (ACS) ghi rõ: “Nghiên cứu cho thấy với hầu hết người bệnh ung thư, vận động là an toàn và hữu ích trước, trong và sau điều trị. Nó giúp cải thiện chất lượng cuộc sống và năng lượng để làm những việc mình thích.”

Như vậy, vận động sẽ giúp “cơ thể khỏe hơn”, không chỉ để chống lại ung thư mà để bạn tái tạo lại sức mạnh.

Cải thiện tuần hoàn, tăng miễn dịch 

Khi bạn đi bộ, giãn cơ hay vận động nhẹ, máu sẽ lưu thông tốt hơn, mang oxy đến khắp cơ thể. Điều này hỗ trợ việc đào thải độc tố và cải thiện hệ miễn dịch. Một số nghiên cứu cho thấy hoạt động thể chất có thể tác động đến tế bào miễn dịch như tế bào NK (natural killer). 

Nghiên cứu này đã chứng minh những người có ít nhất ~60 phút vận động/tuần trước khi được chẩn đoán ung thư có khả năng tiến triển bệnh và tử vong thấp hơn – cụ thể giảm khoảng 27% tiến triển bệnh và 47% nguy cơ tử vong.

Có thể thấy, vận động giúp hệ thống phòng thủ của cơ thể được hỗ trợ, giúp bạn không cảm thấy như “bị bỏ lại phía sau”.

Giảm tác dụng phụ của hóa xạ trị

Điều trị ung thư (hóa trị, xạ trị, phẫu thuật) thường đem lại các tác dụng phụ như: mệt mỏi kéo dài, buồn nôn, chán ăn, mất ngủ. Thay vì bỏ bê cơ thể, vận động nhẹ nhàng lại giúp bạn “đi ngược” lại một chút tác động phụ này. 

Tác dụng phụ của hóa xạ trị

Theo ACS: “Vận động có thể giúp giảm cảm giác mệt mỏi, giúp xương khớp – cơ thể hoạt động tốt hơn, từ đó giúp ngủ ngon hơn, tâm trạng tốt hơn.” Vì vậy: việc “đi bộ vài phút mỗi ngày” không chỉ là vận động – mà là cách bạn giúp cơ thể nói với bạn rằng: mình vẫn còn khả năng, mình vẫn đang tiến.

Tinh thần thoải mái hơn

Khi bạn vận động, cơ thể tiết ra hormone endorphin – đây là “tín hiệu” cho não khoẻ hơn, vui hơn, ít căng thẳng hơn. Với người bệnh ung thư, giữ tinh thần tốt là rất quan trọng vì nó giúp bạn chủ động hơn, kiên tâm hơn trong hành trình điều trị. 

Nghiên cứu cũng cho thấy rằng người bệnh duy trì vận động nhẹ mỗi ngày có nguy cơ bị trầm cảm thấp hơn so với người ít vận động. Hãy nhớ, vận động không chỉ là “đi / tập” – mà là gửi thông điệp cho chính bạn rằng mình vẫn đang sống, vẫn đang chiến đấu, vẫn đang kết nối với cơ thể mình.

Vận động “đúng” cho người bệnh

Khi đang điều trị ung thư, không phải ai cũng có thể tập nhiều hoặc tập mạnh. Điều quan trọng là biết cách vận động phù hợp với thể trạng và giai đoạn điều trị, để mỗi bước đi, mỗi nhịp thở đều mang lại lợi ích – không tạo thêm gánh nặng cho cơ thể.

Tuân thủ nguyên tắc vừa sức – đều đặn – lắng nghe cơ thể

• Vừa sức: Chỉ tập đến mức hơi thở nhanh hơn bình thường, tim đập nhẹ hơn, không thấy choáng hoặc mệt rũ. Nếu đang tập mà thấy chóng mặt, buồn nôn hay đau ngực, hãy dừng lại và nghỉ ngơi. 
• Đều đặn: Mỗi ngày chỉ cần 10–30 phút vận động nhẹ nhàng, chia thành nhiều lần (mỗi lần 5–10 phút) vẫn hiệu quả hơn là tập nặng một buổi rồi nghỉ dài.
• Lắng nghe cơ thể: Nếu bạn đang truyền thuốc, vừa phẫu thuật, hoặc đang trong giai đoạn mệt mỏi, hãy hỏi ý kiến bác sĩ trước khi bắt đầu tập.

Tập luyện theo từng giai đoạn bệnh 

Gợi ý các bài tập cho người ung bướu

• Đi bộ chậm: Đi chậm rãi quanh nhà hoặc ngoài sân, bước đều và hít thở sâu. Có thể chia thành 2–3 lần/ngày, mỗi lần 5–10 phút. Bài tập giúp lưu thông máu, giảm mệt mỏi, kích thích tiêu hóa và tăng sức bền.
• Bài tập thở sâu: Ngồi hoặc nằm thoải mái, đặt tay lên bụng. Hít vào bằng mũi trong 3 giây Giữ hơi 2 giây Thở ra chậm bằng miệng trong 4–5 giây Lặp lại 10 lần, sáng và tối. 
• Giãn cơ tay, chân và cổ: Xoay nhẹ cổ sang hai bên Nâng tay qua đầu, giữ 5 giây rồi hạ xuống Duỗi chân, xoay cổ chân nhẹ nhàng Thực hiện chậm rãi, có thể khi ngồi hoặc nằm.
• Yoga: Thực hiện các tư thế nhẹ như: Tư thế em bé, tư thế cầu nhẹ, tư thế ngồi thiền hít thở sâu. Mỗi tư thế giữ 15–20 giây, lặp lại 2–3 lần.

Kết luận 

Đôi khi, chỉ cần một vòng đi bộ quanh nhà, một lần vươn vai buổi sáng hay vài phút hít thở sâu – cũng đủ để cơ thể cảm nhận “mình đang sống và đang chiến đấu”. Vận động đều đặn không chỉ giúp phục hồi sức khỏe, mà còn nuôi dưỡng niềm tin, ý chí và tinh thần sống khỏe mỗi ngày. Aomi Fucoidan tin rằng: “Khi người bệnh hiểu cơ thể mình, vận động đúng cách, chăm sóc đúng hướng – hành trình vượt K sẽ bớt gian nan hơn rất nhiều.”