Đối tượng nào dễ mắc ung thư cổ tử cung? Những ai nên đặc biệt cảnh giác!

Ung thư cổ tử cung là một trong những loại ung thư phổ biến và nguy hiểm nhất ở phụ nữ, đặc biệt trong độ tuổi sinh sản. Mặc dù bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa và phát hiện sớm, nhưng tỷ lệ tử vong vẫn còn cao, chủ yếu do nhiều người chưa nhận biết được mình đang nằm trong nhóm có nguy cơ cao. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ: Ai dễ mắc ung thư cổ tử cung? Và làm sao để chủ động bảo vệ bản thân?

Ung thư cổ tử cung 

Ung thư cổ tử cung là một bệnh lý ác tính khởi phát từ lớp tế bào bao phủ bề mặt cổ tử cung – phần nối giữa âm đạo và tử cung của người phụ nữ. Khi các tế bào ở vùng này biến đổi bất thường do tác động của virus hoặc các yếu tố nguy cơ khác, chúng có thể tăng sinh không kiểm soát, tạo thành khối u ác tính và lan rộng nếu không được phát hiện sớm.

Ung thư cổ tử cung

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hơn 95% các trường hợp có liên quan đến nhiễm virus HPV (Human Papillomavirus) – một loại virus lây truyền qua đường tình dục rất phổ biến. Trong đó, hai chủng HPV nguy hiểm nhất là HPV 16 và 18, gây ra hơn 70% các ca mắc bệnh trên toàn cầu.

Khi HPV xâm nhập vào cổ tử cung, nó có thể gây ra những tổn thương tiền ung thư (còn gọi là loạn sản). Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, các tổn thương này có thể tiến triển thành ung thư sau vài năm đến hàng chục năm. 

Bệnh tiến triển rất âm thầm trong giai đoạn đầu, và phần lớn không có triệu chứng rõ ràng cho đến khi bệnh đã trở nặng. Đó là lý do vì sao nhiều người phát hiện bệnh quá muộn – khi đã di căn, gây khó khăn cho điều trị.

Đối tượng dễ mắc ung thư cổ tử cung

Dưới đây là những nhóm người có nguy cơ cao mắc ung thư cổ tử cung mà bạn không nên bỏ qua. 

Phụ nữ trong độ tuổi từ 25 đến 50

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hơn 80% các ca ung thư xuất hiện ở nhóm phụ nữ trong độ tuổi 25–50. Đây là giai đoạn hoạt động tình dục mạnh, dễ phơi nhiễm virus HPV nếu không có biện pháp bảo vệ. 

Quan hệ tình dục sớm hoặc có nhiều bạn tình

Virus HPV lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc da – niêm mạc khi quan hệ tình dục. Vì vậy, quan hệ từ sớm (trước 18 tuổi) hoặc có nhiều bạn tình làm tăng nguy cơ phơi nhiễm nhiều chủng HPV cùng lúc – bao gồm cả chủng có nguy cơ cao như HPV 16, 18.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), các chủng này chiếm hơn 70% trường hợp mắc ung thư này trên toàn cầu. 

Người chưa tiêm vắc xin phòng ngừa HPV

Vaccine HPV

Theo CDC, vắc xin HPV có thể giảm đến 90% nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung nếu tiêm đúng thời điểm (lý tưởng là từ 9–14 tuổi, trước khi có quan hệ tình dục). Tiêm phòng HPV là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất hiện nay. Nếu chưa tiêm hoặc tiêm khi đã từng nhiễm HPV, hiệu quả bảo vệ sẽ giảm đáng kể. 

Người có hệ miễn dịch suy yếu

Hệ miễn dịch đóng vai trò “quét sạch” virus HPV ra khỏi cơ thể. Những người có miễn dịch yếu – như bệnh nhân HIV/AIDS, người sau ghép tạng, hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch (VD: corticosteroids kéo dài) – sẽ khó loại bỏ HPV, tạo điều kiện cho virus tồn tại và biến đổi tế bào cổ tử cung.

Phụ nữ hút thuốc lá

Bạn có biết? Hút thuốc không chỉ làm tổn thương phổi mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến cổ tử cung. Các chất độc trong khói thuốc làm suy yếu miễn dịch tại niêm mạc cổ tử cung và gây tổn thương DNA của tế bào, từ đó làm tăng khả năng phát triển khối u ác tính. Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS), phụ nữ hút thuốc có nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung cao gấp 2 lần người không hút.

Người có tiền sử mắc ung thư

Một số nghiên cứu chỉ ra rằng yếu tố di truyền có thể làm tăng tính nhạy cảm với HPV hoặc làm suy giảm khả năng miễn dịch di truyền. Nếu mẹ, chị/em gái của bạn từng mắc ung thư cổ tử cung, nguy cơ mắc bệnh của bạn có thể tăng gấp đôi so với người không có tiền sử gia đình.

Dấu hiệu cảnh báo sớm bạn cần lưu ý

Mặc dù bệnh tiến triển âm thầm trong giai đoạn đầu, một số dấu hiệu sau có thể là lời nhắc quan trọng: 

• Ra máu âm đạo bất thường, đặc biệt sau quan hệ hoặc ngoài kỳ kinh. 
• Đau vùng chậu kéo dài. Khí hư ra nhiều, có mùi hôi, màu bất thường. 
• Cảm giác đau rát khi quan hệ tình dục.

Tuy nhiên, cách tốt nhất vẫn là tầm soát định kỳ để phát hiện sớm tổn thương tiền ung thư ngay cả khi chưa có triệu chứng.

Fucoidan – Hỗ trợ điều trị ung thư cổ tử cung nhờ ức chế di căn

Bên cạnh các biện pháp phòng ngừa chính thống, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra vai trò hỗ trợ của Fucoidan – một polysaccharide chiết xuất từ tảo nâu.

Fucoidan trong tảo nâu Mozuku

Theo nghiên cứu của Lee H. et al (2012): Fucoidan có khả năng ức chế hình thành mạch máu mới (VEGF) – yếu tố quan trọng giúp tế bào ung thư cổ tử cung phát triển và di căn. Đồng thời, Fucoidan kích thích miễn dịch, giúp các tế bào lympho và đại thực bào hoạt động hiệu quả hơn, từ đó tăng khả năng loại bỏ tế bào lạ, bao gồm tế bào ung thư. 

Kết luận

Ung thư cổ tử cung là một trong số ít loại ung thư có thể phòng ngừa hiệu quả nhờ vào vắc xin và tầm soát định kỳ. Việc hiểu rõ các yếu tố nguy cơ là bước đầu tiên quan trọng giúp bạn chủ động trong chăm sóc sức khỏe bản thân và người thân.